Praktijkvoorbeeld

Cultuursensitief werken in de zorg

VWS: NOTA CULTUURSENSITIEVE ZORG.
Van harte welkom in Apeldoorn! door Jos Artz en Haci Sariaslan

Kleurrijk Zorgen 

In Apeldoorn werken partijen nu enkele jaren samen binnen het project 'Kleurrijk Zorgen'. Deze constructie noemen wij ook wel een 'Biotoop'. Een verband waarin partijen elkaar versterken met het doel om meer medewerkers met een cultuurdiverse achtergrond duurzaam te verbinden met Zorg & Welzijn. Alle partijen starten hiertoe met het VARIIS programma. Oók de kandidaten doorlopen dit programma als fundament. Hiermee spreken zij, de zorgorganisaties, opleiding, arbeidstoeleiding en gemeente, dezelfde 'taal' en zijn ze elkaar van dienst. Dit uiteindelijk ten dienste van het bedienen van de cultuurdiverse zorgvragers. (... en zijn we dat uiteindelijk niet allemaal?)

De nota van VWS beschrijft vijf maatregelen die gerealiseerd moeten worden. Hier bewijst VWS te weten wat werkt. De cultuursensitieve benadering van- opleiding en arbeidsmarkt zorg - (de vierde beschreven maatregel) wordt, zeer nadrukkelijk toegepast in het A'doornse. Daarbij zijn ook de overige maatregelen zeer concreet zichtbaar. - Kennisdeling- is hierbij de tweede belangrijkste.

VWS: schrijf die gevraagde moties en laat je hierbij voeden door de praktijk die inmiddels resultaten laat zien. In Apeldoorn zijn al meer dan ruim 60 arbeidskrachten ingezet op stage- maar ook gekwalificeerde werkplekken. Allen aanvankelijk kansloos vanuit hun CV maar toegerust door Onderwijs, VARIIS, Zorgorganisaties, werktoeleidingsbedrijf en met betrokkenheid en ondersteuning vanuit het Zorgkantoor Zilveren Kruis. Empowered in hun eigen competenties en zichtbaar geworden als parels in de Zorg.
En dinsdag de 17e start wéér een nieuwe groep kandidaten. Op weg naar gekwalificeerde kleurrijke medewerk(st)ers !

VWS: VAN HARTE WELKOM IN DE PRAKTIJK!

SKIPR - VWS komt met vijf maatregelen voor cultuursensitieve zorg door Bart Kiers

VWS wil cultuursensitieve zorg stimuleren met vijf maatregelen. Daarbij is een bijzondere rol weggelegd voor zorgverzekeraars. Dat schrijven de drie bewindspersonen in hun eerste beleidsnota cultuursensitieve zorg. De nota is een eerste verkenning en startpunt voor gesprek met vertegenwoordigers van patiënten, cliënten, zorgprofessionals en zorgaanbieders.

Nota cultuursensitieve zorg

De beleidsnota cultuursensitieve zorg start met een verhandeling over wat cultuursensitieve zorg eigenlijk omhelst. Het vormt in de gezondheidszorg onderdeel van ‘persoonsgericht werken’. Het idee is dat cultuursensitief werken ruimte creëert voor een echte ontmoeting tussen zorgprofessional en de leefwereld van hun patiënten. Cultuurspecifieke zorg betekent een zorgaanbod in eigen taal en cultuur. Zorgverleners moeten kunnen inschatten wanneer de etnisch-culturele achtergrond van patiënten relevant is voor specifiek aanbod. Goede en passende zorg is afgestemd op iemands zorgbehoefte. Omdat het aantal patiënten en cliënten met een migratieachtergrond groeit, is er in de zorg meer behoefte aan kennis over de culturele dimensie van zorg.

Kernwaarden cultuursensitieve zorg

De beleidsnota identificeert drie kernwaarden voor cultuursensitieve zorg: toegankelijkheid; herkenbaarheid; effectiviteit en kwaliteit. Patiënten mogen geen drempels ervaren voor de toegang tot zorg, ongeacht hun culturele achtergrond. Ze herkennen zichzelf als persoon in de aangeboden zorg en voelen zich begrepen. Ze zien dat er rekening wordt gehouden met hun achtergrond, dat hun zorgvraag een passend antwoord krijgt, zodat de gewenste gezondheidsdoelen worden gehaald. ‘Op het kruispunt van deze drie waarden zien wij dan ook de mogelijkheid van een cultuursensitieve benadering van zorgverlening’, schrijven de bewindslieden.

Kennisuitwisseling

De VWS-bewindspersonen willen met vijf maatregelen bestaande initiatieven stimuleren en nieuwe ideeën aanjagen. Zo willen ze in de eerste plaats kennisuitwisseling over cultuurgenerieke en specifieke zorg stimuleren. Daarbij is een bijzondere rol weggelegd voor zorgverzekeraars. Omdat zij volgens de Zorgverzekeringswet (Zvw) zorgplicht hebben, dienen zij bij de contractering rekening te houden met de kenmerken van hun verzekerden. Ook bij het opstellen van regiobeelden, een afspraak in het integraal zorgakkoord (IZA), moeten zorgverzekeraars rekening houden met cultuurspecifieke aspecten.

Stem van patiënten

De tweede maatregel richt op het versterken van de stem van cliënten en patiënten om cultuursensitiviteit te versterken. Dat kan door de inzet van ‘sleutelfiguren’. Dat zijn mensen met een migratieachtergrond die al langer in Nederland wonen en kennis hebben van de taal, cultuur en gezondheidszorg.

Leidraden cultuursensitieve zorg

Daarnaast komen er in de langdurige zorg per sector leidraden voor cultuursensitieve zorg. De ouderenzorg is de enige sector die al zo’n leidraad heeft. VWS subsidieert VWS de ontwikkeling van soortgelijke leidraden voor de gehandicaptenzorg en de ggz. Bovendien gaat VWS de eigen voorlichting tegen het licht houden qua cultuursensitieve zorg. Verder zal per 2024 de subsidieregeling voor patiënten- en gehandicaptenorganisaties zijn vernieuwd, zodat er meer ruimte is voor cultuursensitieve zorg.

Tolken

De derde maatregel moet de knelpunten op het gebied van tolken oplossen. In de zomer van 2022 heeft VWS de knelpunten in kaart laten brengen door Berenschot. Voor het einde van 2023 zal VWS de Kamer laten weten welke concrete maatregelen het ministerie gaat nemen.

Opleiding en arbeidsmarkt zorg

De vierde maatregel moet een cultuursensitieve benadering in zorgopleidingen en de arbeidsmarkt stimuleren. De Tweede Kamer heeft VWS via twee moties gevraagd om cultuursensitieve zorg in het opleidingscurriculum op te nemen. Bovendien zou het ministerie moeten zorgen voor een opleiding cultuursensitief werken voor zorgpersoneel en management. Minister Conny Helder voor langdurige zorg schrijft in een recente Kamerbrief dat zij niet zelf over de inhoud van opleidingen gaat. Daar gaan de onderwijs- en zorgorganisaties zelf over. Wel gaat minister Helder een goede dialoog tussen werkveld en onderwijs stimuleren over het aanpassen van de curricula, zodat er in de opleidingen meer ruimte is voor cultuursensitieve zorg.

Discriminatie en racisme

De vijfde maatregel richt zich op het vergroten van het urgentiebesef van een cultuursensitieve benadering door VWS. Het ministerie van VWS is een van de zes departementen die een bijzonder verantwoordelijkheid hebben in de Rijksbrede aanpak van discriminatie en racisme. Het doel is dat iedereen in de zorg zich veilig moet kunnen voelen. VWS wil daartoe institutionele discriminatie in de zorg tegengaan en gelijke kansen bevorderen. In het voorjaar van dit jaar start VWS een groot landelijk onderzoek naar discriminatie en de belemmering van gelijke kansen in de zorg.

Nieuwsgierig naar Cultuursentief werken in de zorg?

Schrijf je dan in voor de gratis online Webinar op 22 maart 2023. 

Doe mee met de discussie

Spreek je uit, deel en inspireer!

Plaats een reactie
0 reacties